در سقوط آن نسبت به دختر بالغ رشيد اختلاف است 10 ( - - - ) باكره ) . در اينكه تصرف مالى در كارهاى پسنديده ، از قبيل آزاد كردن بنده ، صدقه دادن يا وصيّت كردن به آن ، مشروط به رشيد بودن است يا نه ، اختلاف است . قول دوم به مشهور نسبت داده شده است . 11 شنيدن دعواى مدّعى در مسائل مالى منوط به رشيد بودن او است . آيا در غير مسائل مالى ، مانند ادعاى قتل يا غصب نيز رشيد بودن مدّعى شرط است ؟ مسئله اختلافى است . 12 راههاى اثبات : رشد كودك با آزمودن وى ثابت مىگردد ؛ بدين گونه كه مالى در اختيار او گذاشته مىشود تا توانايى او بر حفظ مال و هزينه كردن آن ، به دور از اسراف و تبذير محرز گردد ، يا زمام معامله‌اى به او واگذار مىشود تا قدرت وى بر ساماندهى آن به گونهء عقلايى و به دور از فريب خوردن آشكار گردد . راه ديگر ثبوت رشد ، شهادت دو مرد عادل در پسر و دختر ، و چهار زن يا چهار خنثاى عادل و يا يك مرد و دو زن عادل در دختر است . 13 زمان آزمودن پيش از بلوغ است ؛ 14 از اين رو ، در صحّت معاملهء آزمايشى - به علّت بالغ نبودن طرف معامله - اختلاف شده است . برخى ، چنين معامله‌اى را در صورت مميّز بودن كودك ( - - - ) مميز ) با اذن ولىّ او صحيح دانسته‌اند ؛ 15 امّا برخى ديگر آن را صحيح ندانسته‌اند . 16 در صورت اثبات رشد به شهادت ، آيا شهادت بايد نزد حاكم شرع باشد و او حكم به ثبوت آن كند ، يا شهادت نزد كسى كه نگهدارندهء مال كودك است نيز كفايت مىكند ؟ مسئله محلّ بحث است . 17 1 . المبسوط 2 / 284 ؛ التنقيح الرائع 2 / 181 ؛ مجمع الفائدة 8 / 155 و 9 / 194 ؛ اللمعة الدمشقية / 121 * 2 . قواعد الأحكام 2 / 134 ؛ المهذب البارع 2 / 516 ؛ مسالك الأفهام 4 / 148 ؛ جامع المقاصد 5 / 183 * 3 . مفتاح الكرامة 12 / 427 * 4 . المبسوط 2 / 284 ؛ غنية النزوع / 252 ؛ كتاب السرائر 3 / 206 ؛ إصباح الشيعة / 296 * 5 . كنز العرفان 2 / 103 ؛ المقتصر / 195 ؛ غاية المرام 2 / 180 * 6 . الروضة البهية 4 / 102 * 7 . الخلاف 3 / 283 ؛ غنية النزوع / 251 ؛ شرائع الإسلام 2 / 351 ؛ الروضة البهية 4 / 101 - 102 ؛ جواهر الكلام 26 / 4 * 8 . جواهر الكلام 26 / 56 - 57 * 9 . 29 / 185 - 186 * 10 . 174 - 175 *